Yıllar öncesinin sorunu.. Sarıçay üzerindeki kum ocakları.. En net şekilde, Kırcağız Köprüsü’nün ordan kuzeye doğru, Sarıçay üzerinde pek çok kum ocakları açılmıştı. Belki 40-50 yıl öncesinden beri.. Sarıçay’ın biriktirdiği kumlar pek çok ticari kum ocağı işletmesince alınıp satılıyordu. Geriye kalan çukurlarda biriken sular, göller oluşturuyordu. Pek çok genç, yazın serinlemek için girdikleri bu göletlerde boğuldular..
Aslında Sarıçay talan ediliyordu. Hiçbir firma, kum almak için oluşturdukları Sarıçay yatağındaki çukurları doldurmadan, Sarıçay’ı yağmalamaya devam ettiler. Yıllar içinde pek çok mücadeleler verildi. Doğa tahribatını engellemek için kararlar alındı.. Ama, Türkiye burası, şimdiye kadar değişen bir şey olmadı.
Bu kum ocaklarının açtığı çukurlarda sadece çocuklar mı boğuldu?
Hayır, Sarıçay’ın yüzyıllardır aktığı yatağının her iki yanında verimli tarım arazileri vardı. Kum ocaklarının doğada yaptığı tahribat, Sarıçay kenarındaki adam bitsen yetişen verimli tarım arazilerini de erozyona uğratıyor ve pek çok tarla, çökerek Sarıçay’a karışıyordu. Sarıçay üzerinde pek çok, bazıları 80-100 metre derinliklere ulaşan gölcükler oluşmuş durumda zaten. Ama hala, verimli topraklar satın alınarak kum ocakları açılmasına izin veriliyor, bu çalışmalar sırasında çevredeki tarım arazilerinin toprakları erozyona neden olunuyor ve bu topraklar kayboluyordu. Doğa tahrip edildiği gibi, verimli tarım arazileri de yok oluyordu.
Eski TARİŞ Pamuk Kooperatifi Yönetim Kurulu Üyesi de olan ve Kafaca’da Sarıçay kenarında verimli tarım arazilerinin sahibi Abdülkadir Çetin ve köylüsü Uğur Esmer, yıllarca mücadele ettikleri bu kayıplarla ilgili olarak, Sarıçay’da açılan yeni bir kum ocağına “ÇED gerekli değildir” kararı veren Valilik kararının iptali için 2023 yılında Muğla 1. İdare Mahkemesi’ne dava açıyorlar. Mahkeme yürütmenin durdurulması kararı veriyor. Valilik Danıştay’a başvuruyor. Danıştay, 20.11.2024 tarihinde, oybirliğiyle, köylülerin talebini, yani valiliğin “ÇED gerekli değildir” kararını iptal eden Muğla 1.İdare Mahkemesi’nin kararını onaylıyor.
Yani, verimli tarım arazilerini çökerterek yokeden kum ocaklarının açılması için ÇED süreçlerinin işletilmesi gerektiği ortaya çıkıyor.
Yıllarca bu mücadeleyi veren Abdülkadir Çetin rahmetli oldu. Ama damadı, geçtiğimiz günlerde bir video paylaşarak, Muğla Valiliği’nin, Danıştay kararlarını yok sayan bir şekilde, 7 Mart 2025 tarihinde, aynı tarlada açılacak kum ocağı için yine “ÇED gerekli değildir” kararı verdiğini duyurdular.
Karar, köylülerde infiale neden oldu. Artık mahkeme kararlarına uyulmalı, Sarıçay üzerindeki kum ocakları bitirilmesi gerekirken, yeni ocaklar açılmasına ve verimli tarım arazilerinin yok edilmesine son verilmemelidir.
Köyleler, gerekli hukuki mücadeleyi sürdüreceklerini de belirttiler.